Bal’ı sahiplenme hikayemi sizlerle paylaşmıştım. Geçen ay Bal’ın 8 yavrusu oldu. Şimdi onları büyütüyoruz. Bu süreçte ben de bolca okumalar yapıyorum, araştırıyorum; neyi, nasıl yapmalı diye.

Alttaki başlıklarda bu süreçte öğrendiğim can alıcı bilgileri sizinle paylaşmak isterim. Diliyorum ki eğer aklınızda yavru sahiplenmek varsa bu süreçte neleri göz önünde bulunduracağınıza dair bir fikriniz oluşur.

Eğer ki Bal’ın yavrularından sahiplenmek isterseniz, hemen bana haber edin, ilk etapta en kritik bilgiler sizinle olsun.

Neden bi ev dostumuz olsun ki?

Çünkü onlar çok seviliyor, kalbimizin genişlemesi eşsiz bir deneyim. Benim en büyük motivasyonum buydu. İkincisi, evden çıkıp hava almak, hareket etmek için muhteşem yürüyüş arkadaşları. Bir tür neşe kaynağı, oksitosin makinesi. Bu da yetmezse şunu söyleyebilirim; param cebimde kalmasın diyorsanız neden olmasın 🙂

Haydi başlayalım!

---

Bir Yavrunun Neye İhtiyacı olacak?

Zamana, ilgiye, şefkate, anlayışa, onu çok sevecek sabırlı bir ev dostuna.

Bir yavrunun bizim hayatımıza adapte olması ve istediğimiz davranışları sergiyebilmesi zaman alacaktır. Arada da kazalar olacaktır.

Buna kabul müyüz?

Evetse devam ediyorum. Bir can sahiplenirken neleri düşünelim?

Karar verme sürecimizde kaynaklarımızı değerlendirelim: ekonomimizi (veteriner, tatil, mama masrafları) zamanımızı, enerjimizi. Ayrıca birlikte yaşadığımız herkesin onayını alabilirsek bu süreç herkes için çok daha sürdürülebilir olur.

Sophie Collins’in Köpek Bakımı El Kitabında belirttiği şu nokta da aklımızda olsun:

Yavrular büyür. Eğer kendiniz için istemiyorsanız ‘çocuklar için’ köpek sahiplenmeyin.

---

Prensip

Ceza yok, pozitif pekiştirme var.

İstediğimiz gibi davranmayınca yavruya kızmıyoruz, küsmüyoruz, vurmuyoruz (gazeta kağıdıyla bile, acıtmaycak olsak bile), yavruyu utandırmıyoruz, cezalandırmıyoruz.

Yavruyu doğru yaptığı zamanlarda ödüllendiriyoruz. Ona ne yapmayacağını değil; neyi, nasıl yapacağını öğretiyoruz.

Steve Mann, Kolay ve Eğlenceli Yavru Köpek Eğitimi kitabında şöyle yazar:

Sorumluluğumuz bir köpeğe “hayır” demek değil, şunları öğrenmesi için ona rehberlik etmektir:

Köpekler çiş yapar, nereye yapacağını öğretiyoruz; bir şeyler çiğner, neleri çiğneyebileceğini öğretiyoruz; heyecanlanır, ne zaman heyecanlanacağını …

---

İlk Etapta Evde Bulunması Gerekenler

• Rahatlatıcı battaniye
• Kendini güvende hissedebileceği kendine ait bir alan, yatak
• Mama ve su kapları
• Göğüs tasması ve gezdirme kayışı (Tasma olarak boyun tasması değil, gücü gövdeye aktaracak, boynu zorlamayacak bir göğüs tasması önerilir.)
• Oyuncaklar
• Dişleyebilmesi, çiğneyebilmesi için diş kaşıma oyuncakları; kauçuk, peluş olabilir
• Tedbiren 60*90 hasta pedi (yavru köpek tuvalete alıştırma pedi olarak satılmakta, muhtemeldir ki hasta pedi olarak satılanlar daha uyguna gelecektir)
• Eğitimler için, olumlu pekiştirmeler için olmazsa olmaz ödül mamaları
• Yaşına, cinsine uygun kuru mama -ilk etapta geldiği yerde alıştığı mamadan devam etmek akıllıca olacaktır. (Bal’ın bebekleri orta boy (medium), 1 yaş altı Proplan kuru mama ile besleniyor.)
• Kaka torbaları

---

Yeni Eve Daha Kolay Uyum Sağlaması İçin

Annesinden, kardeşlerinden ve bir süredir bulunduğu ortamdan ayrılan yavrunun yeni yerine uyum sürecinin daha kolay olabilmesi için:

• Geldiği evden kokusu tanıdık eşyalarla gelmek yavruyu rahatlatacaktır. Annesinin ve kardeşlerinin kokusunun sindiği bir battaniye, peluş oyuncaklar iyi fikir olacaktır.
• İlk akşamlarda kardeşlerinin sıcağını hissedebilmek için battaniyenin altında sıcak bir su torbası (yakmayacak şekilde) alışkın olduğu sıcaklık hissini verebilir.
• Ayrıldığı evdeki rutini öğrenebilirsiniz, özellikle mama markası ve yemek saatleri ile ilgili olarak (Ben Proplan 1 yaş altı yavru bebek maması kullanıyorum, orta boy ırklar için)
• Eve geldiği ilk akşamlarda zorlanmaması ve yalnızlık çekmemesi için bir süre, yavru kendi yatağında sizin odanızda yatabilir
• Araçla belli bir mesafe gidileceği için yavrunun ne çok aç ne de çok tok olması önerilir. Mide bulantısı, kusma riski için çok dolu mide ile yolculuk yapmamak iyi fikir olabilir.
• Evinizde yavru için güvenli, sıcak, sakin bir alan, yuva iyi olacaktır. Bu yuvada uyuyabilir, yemeğini yiyebilir, dinlenebilir.

---

Temel Köpek Bakımı İle İlgili Genel Bilgiler

Dışarı çıkarma

• Dışarı çıkarmalar hem tuvalet ihtiyaçları için hem de zihinsel, duyusal ihtiyaçları içindir.
• Yetişkin köpekler günde en az 2 kez, en az yarımşar saat, sabah ve akşam dışarı çıkarılırlar.
• Daha muasır medeniyetlerde bu sayı 3-4 olabilir.
• Dışarı çıkardığımız zaman tuvaletini yapar yapmaz eve dönmek köpeğimizin zihinsel ve duyusal ihtiyaçlarını karşılamadığımız anlamına gelir. Köpeklerin koklayarak mahalledeki gelişmeleri öğrenmeleri, sosyalleşmeleri, koşup oynamaları gerekir.
• Yavru köpeklerde bu sayı sabahları (uyanır uyanmaz), gece yatmadan ve her öğün sonrası olacak şekilde 3-4 kez olmaktadır.
• Bir can sahiplenme ile ilgili “Bahçeli bir evim olsa kesin düşünürüm.” sözünü çok duymuşluğum var. Ancak neredeyse tüm evcil köpekler evin içinde yaşarlar. Ayrıca bir bahçe imkanlarının olması dışarı çıkma ihtiyaçlarını karşılamaz. Başka köpeklerin kokularını alıp sosyalleşebilmeleri, enerjilerini atabilmeleri için bahçe dışına çıkmaları gerekir.

---

Beslenme

• Yavru köpekler günde 3-4 kez beslenirler. Temel kural olarak 4 aylıkken öğünleri günde üçe, 9 aylıktan sonra günde ikiye indirebiirsiniz.*
• Yetişkin köpekler için günde 2 öğün yeterli olacaktır. (Günde bir öğün vermek, ileride mide rahatsızlıkları olasılığından ötürü önerilmemektedir. )
• Genelde evden yiyecek verilmesi önerilmemektedir. Ev yemeğine alışan köpeklerin daha sonra mamalarını yememe ihtimali oluşmaktadır. (Bal’da anal kesenin dolmasına sebep oluyor. Veteriner evden yiyecek vermemizi önermedi.)
• Yumurta beyazı, yağsız-tuzsuz tavuk, ev yoğurdu ve kefir evden verilebilecek gıdalar arasında.
• Köpeklerin asla yememeleri gereken gıdalar: Çikolata (sinir sistemine zarar verdiği için), -soğan, sarımsak, kuru ve yaş üzüm, şeker, tuz, alkol, kemik (tavuk kemikleri kırlıp bağırsaklarını delebiliyor, çok riskli). Ayrıca yağlı yiyecekler de verilmemelidir.
• Köpeklerin diş bakımı için
  • Fırçalama önerilir.
  • Elma, salatalık önerilir. (Sert besinler, ki salatalık sert sayılmaz, mekanik çiğneme hareketinden ötürü fırçalama etkisi yapıyor. Bu sebepten bizlere de önerilir.)
  • Çiğneme oyuncakları yine mekanik temizlik bakımından iyi olabilir.

---

Köpek Eğitiminde En Kritik Bilgiler

• EN ÖNEMLİSİ: Yavrular bir şeyleri istediğimiz gibi yapamayacaktır. Kızmak, bağırmak, küsmek, cezalandırmak, vurmak, dövmek … bunlar kesinlikle yapmamamız gerekenler. Bu davranışlar işe yaramaz, yalnızca köpek dostumuzla ilişkimizi zedeler. İstemeyeceğimiz davranışların oluşmasına zemin hazırlar. Eskiden bu şekilde şiddetli iletişim öneriliyor olabilir ancak şimdilerde tamamen köpeklerimizle bu şekilde iletişim kurmuyoruz. (Bunu çocuk eğitiminde de yapmak ne kadar kıymetli. Utandırmadan, korkutmadan neyi önemsediğimizi, neden istediğimizi çocuklarımıza da anlatabiliriz. Öfkeleniyorsak burada üstüne çalışmamız gereken bir şeyler var 🙂
• Temel mantık: Olumsuza ceza vermiyoruz. Olumlu olanı pekiştiriyoruz. Sahibin köpeğe ‘hükmetmesi’ gerektiğine inananlardan uzak duruyoruz. Başarısızlıkları görmezden gelip başarıları ödüllendiriyoruz. *
• Köpeğe yapmamasını istediğimiz şeyi değil, yapmasını istediğimiz şeyi söylüyoruz. Bu çok daha pratik bir eğitim şekli olabilir. “Bekle, dur, bırak…” komutları yerine “Otur” komutu birçok ihtiyacımızı çözebilir.
• Hatalara, kazalara hazırlıklı olma sorumluluğu bizde. Muhakkak bazı kazalar olacaktır. Bu cepte olsun.
• Ancak kazaları aza indirmek için yavru için uygun ortamı sağlamak yine bizim sorumluluğumuzda. Yavru evimize gelmeden önce neleri oratadan kaldıracağımıza, nasıl bir ortam oluşturacağımıza zaman ayırabiliriz. Bu bize yavru geldiği zaman sakin olma ve panik olmama avantajı sağlar. Ve de daha az kaza olmasına imkan tanır.
• Ev dostumuzun beden dilini anlamak neye ihtiyaç duyduğunu ve ne hissettiğini anlamamızı sağlar. Beden dilini öğrenmeye, yorumlamaya çalışırken köpeğin nötr halini öğrenmemiz iyi olacaktır. Hareketler değişebilir. Bu sebeple bağlam önemlidir.

---

Dilerim kendiniz ve sahiplenmeyi düşündüğünüz canlar için en güzel kararı verirsiniz. Sevgi, şefkat her zaman bizimle olsun.

İzleme & Dinleme Önerileri

• Yavru Bakımı, Tarkan Özvardar
• Köpek Koleji Youtube Kanalı , Tarkan Özvardar. Bu kanalda yavru bakımı ile ilgili detaylı bir oynatma listesi bulunmakta.
• Ted Talk: Köpek dostu eğitim Ian Dunbar

Okuma Önerileri

• Kolay ve Eğlenceli Yavru Köpek Eğitimi, Steve Mann, Pegasus Yayınları
• *Köpek Bakımı El Kitabı: Sağlıklı, mutlu ve iyi eğitilmiş bir köpek için kapsamlı bir rehber, Sophie Collins
• Köpek Eğitimi: Modern Eğitim Metotları, Quixi Sonntag
• Petlebi Blog yazısı Köpek Sahiplenmeden Önce Mutlaka Bilinmesi Gerekenler
• Petihtiyac.com Blog yazıları
• İnternet Sitesi (İng.) PetMD Petlere dair uzman görüşler

Kurs Önerisi

• Tarkan Özvardar, Köpek Eğitimi: Dostunuzla Anlaşma Kılavuzu, Neo Skola